Strona
domowa
Rodziny
Gosiewskich

Spis tresciWyslij poczteHerb i Prehistoria Rodziny Gosiewskich


idz do goryNazwisko Gosiewski - pochodzenie

Bardzo dziękuję Markowi Milewskiemu za pomoc w dotarciu do materiałów źródłowych.

Nazwisko Gosiewski (prawdopodobnie wszystkich rodów a przynajmniej głównej Zambrowskiej linii Gosiewskich) wywodzi się od nazwy grupy wsi Gosie niedaleko Zambrowa. Natomiast nazwa wsi Gosie wywodzi się od Gotarda z Milewa który w roku 1411 założył pierwszą ze wsi 'Gosie Leśnica' a potem wokół tej wsi powstawały zakładane przez niego i innych kolejne wsie o tej nazwie. W 30-40 lat póżniej w aktach ziemskich po zmianach właściceli i zakładaniu nowych wsi zaczęły pojawiać się postacie pisane 'z Gosi' np. Jan i Wojciech z Gosi (akta łomżyńskie 1649) potem już bez przyroskta 'z' - tak jak najwcześniejszy znaleziony pisemny ślad o Stanisławie Gosiu herbu Buyny (akt. Łomż. 1642). Od tej pory członkowie rodu występowali w XV wieku pod nazwiskiem Goś, aż w późniejszych czasach powoli utrwaliło się nazwisko Gosiewski. 


idz do goryPoczątki rodziny Gosiewskich z przekazów i opowiadań

Wedlug kilku źródeł, głównie zebranych przez Jerzego Gosiewskiego z Mrągowa. Nie jest to potwierdzone dokumentami więc może dane herbarzowe powinny być uznawane za zapis prehistorii a poniżej opisane linie rodziny wywodzą się w późniejszym okresie z Gosi pod Zambrowem. Wydaje mi się, że wywodzenie od Gotarda z Milewa jest logiczniejsze i ma większe pokrycie w dokumentach źródłowych. .

Według niektórych przekazów historia Gosiewskich zaczyna się trochę wcześniej niż zapoczątkowana przez Gotarda z Milewa (prawdopodobnie o kilka pokoleń wcześniej) we wsi Gosie, tyle, że jest to wieś Gosie pod Różanem a nie wieś Gosie pod Zambrowem. Z tej wsi pochodzą cztery linie rodziny Gosiewskich (według legendy było 4 synów): z Gosi pod Zambrowem, z Chełst, z Bieszczad, z Warszawy. Oznaczałoby to, wtórne pochodzenie nazwy Gosie pod Zambrowem założonej przez Gotarda z Milewa. 

Dość prawdopodobna wydaje mi się jest jednak również odwrotna sytuacja, tj, że to członkowie rodu z Gosi pod Zambrowem założyli wieś Gosie pod Różanem, a pozostałe linie wywodzą się później z tych dwóch linii. 

Oto informacje które są zgodne z pierwszą z tych teorii.

Linia Gosiewskich z okolic Zambrowa

Ta linia Gosiewskich po przeprowadzce z Gosi pod Różanem zasiedliła (założyła) wieś Gosie koło Zambrowa - jest to najznamienitsza linia rodziny Gosiewskich która najpełniej zapisała się w historii Polski. Z tej właśnie linii pochodzą Hetman Polny Litewski Wincenty Gosiewski oraz jego ojciec Aleksander Gosiewski Wojewoda Smoleński - patrz niżej

Linia Gosiewskich z Chełst

Tą linię zapczątkowało powstanie gospodarstwa które posiadał brat stryjeczny Wincentego Gosiewskiego. Gospodarstwo to liczyło 30 dużych włók co stanowi około 900 hektarów pól. Gospodarstwo to obejmowało wsie: Modzele, Ogony, część wsi Młynarze (od asfaltu do Narwii), część Kruszewa (południowa część aż do Chełst). Generalnie gospodarstwo obejmowało bardzo duży teren od Chełst do Różana. Jeżeli chcesz szukać tych miejcowości na mapie to jest to naokoło Chełst (PN52st66min, WS 21st29min)
Wiadomo też, że wnuk założyciela tego gospodarstwa otrzymał grunty w miejscowości Mroczki-Kawki (to jest jeszcze ok. 7 km na południe od Różana..
Wielu Gosiewskich nadal mieszka w tych okolicach, między innymi z tej linii wywodzę się również ja (Marcin Gosiewski)

Wiele danych źródłowych dotyczacych tej części rodziny przepadło bezpowrotnie. Tereny należały kiedyś do Archidiecezji Płockiej a obecnie (od 1992r) do Archidiecezji Łomżyńskiej. Część akt dotyczących XIX wieku znajduje się w Archiwum Diecezji Płockiej przy Seminarium w Płocku. Są tam księgi dotyczące parafii Sieluń: pod poz. 4231 śluby z parafii Sieluń lata 1827-1842, poz. 4230 chrzty lata 1835-1842 i księgi zmarłych z podobnego okresu. Być może zachowały się jeszcze jakieś księgi z parafii Różan, ale podobno większość z nich, jeżeli nie wszystkie spłonęły. Nie przeszukiwałem jeszcze dokumentacji dotyczącej pobliskich innych parafii. 

Linia Gosiewskich z Bieszczadów

Trzecia linia rodu Gosiewskich o której jak na razie nie mam żadnych informacji przeniosła się gdzieś w Bieszczady.

Linia Gosiewskich z Warszawy

Czwarta linia rodu Gosiewskich przeniosła się do Warszawy - o niej też nie mam żadnych informacji.


idz do goryPrehistoria rodziny Gosiewskich z herbarza

Według jherbarza Bonieckiego. Na osobnej stronie znajduje się dokładna analiza tekstu herbarza Adama Bonieckiego z wymienionymi wszystkimi artykułami w których występuje nazwisko '"Gosiewski" lub zbliżone. A tu cytuję tzw. 'ciągły tekst'  głównego artykułu z herbarza (jednego z 8 różnych artykułów). dla ułatwienia czytania usunąłem niektóre odniesienia do źródeł. Oryginalny tekst jest na wspomnianej stronie z analizą

Wieś Gosie w powiecie zambrowskim, jest ich gniazdem. Czasem się jednak przez nieświadomość z Gąsiewa pisali. W XV-m wieku zwali się Gosiami, zanim się nazwisko Gosiewskich ustaliło.

Akta Łomżyńskie z 1462 roku wspominają o Stanisławie Gosiu, herbu Buyny, a z 1465 r. o Janie i Albercie Gosiach, tegoż herbu (Mil.). Tomasz, syn Jakóba z Gosi, 1468r. a Świetosław, syn tegoż, 1476 r. na uniwersytecie krakowskim. Część z nich przeniosła się na Litwę.

Żyjący w drugiej połowie XVI-go wieku Jan Gosiewski, pozostawił syna Aleksandra (A Zap. Ros.), pisarza kanclerza litewskiego 1597r. (ML 191 A f. 113). Ze starosty wieliskiego referendarz litewski 1610r., pisarz 1615r. wojewoda smoleński 1625r. i pisarz polny litewski 1630r. Oprócz wieliskiego posiadał jeszcze starostwa: kupiskie, puńskie, bielskie, i markowskie, oraz dzierżawę koniuchowską i wiszniewską. Tę ostatnią odstąpił Strawińskim, za konsensem królewskim z 1621e. (Pac.). Znakomity wojownik, brał udział w wojnach moskiewskich za czasów Zygmunta III-go, a w czasie wojny inflanckiej, pobił Szwedów pod Lixną, Krzyżborgiem i Dynaburgiem. Oceniając jego wielkie zasługi dała mu rzeczpospolita rożne dobra w województwie smoleńskim o czem konstytucya sejmowa z 1631r. obszernie mówi. Fundował wraz z żoną kolegium Jezuitów w Witebsku i rezydencyę w Dynaburgu. Umarł w 1639 roku, pochowany w Wilnie.
Z Ewy Pacówny, podkomorzanki Brzeskiej, miał synów: Krzysztofa, Mikołaja i Wincentego, oraz córki: Helenę, żonę Samuela Szymona Sanguszki, zmarłą 1635r. i Annę, zakonnicę reguły Św. Brygidy w Brześciu (Pac.).

Krzysztof, po ojcu pisarz litewski 1625 i referendarz 1638 r. został również po ojcu wojewodą smoleńskim 1639r. Trzymał starostwo wieliskie, które mu ojciec odstąpił 1627r. (list Jur Mat XXII). Jeździł do Francyi jako poseł Władysława IV-go. celem uwolnienia z wiezienia Jana Kazimierza

Wincenty prawdopodobnie po ojcu starosta puński i markowski, a po bracie Krzysztofie wieliski, stolnik litewski 1646r., z tym tytułem podpisał z województwem wilenskiem, elekcyę Jana Kazimierza. Generał artyleryi litewskiej 1651 roku, podskarbi wielki litewski i pisarz 1652r, w końcu hetman polny litewski 1654r. Marszałek koła poselskiego 1650 i 1652 roku. Znakomicie się odznaczył w wojnach kozackich Chmielnickiego, na które znaczną cześć majątku swego wyłożył, tak, że szlachta kijowska zaleciła posłom swoim z 1651r. aby mógł być ze skarbu rzeczypospolitej wynagrodzony. Następnie bił dzielnie Szwedów i Brandeburczyków. W końcu jednak, pobiwszy Wołyńskiego pod Kownem, gdy jako komisarz udał się do zawarcia traktatu z Moskwa, wzięty do niewoli, kilka lat w wiezieniu w Moskwie pozostawał, z którego dopiero powrócił, gdy pięciu znakomitych wodzów moskiewskich wydano za niego. Wojsko, długi czas niepłatne zawiązało się w konfederacye, którego pretensye rozpatrywać miały komisye, w których marszałkowali hetmani. Gosiewski posądzony o zdradę związku przez rycerstwo, wyciągnięty podstępem z domu w Wilnie, w którym przebywał, zginął w Ostrynie 29 listopada 1662r. z ręki tych, którzy przez długie lata przywykli byli go słuchać i szanować. Z Magdaleny Konopackiej, kasztelanki elblągskiej pozostawił Wincenty syna Bogusława i córki: Zofię, żonę Aleksandra Przyjemskiego, podstolego koronnego, z którym zawarła intercyzę przedślubną 1676r. i Teresę, żonę 1-o v. Józefa Bogusława Słuszki, kasztelana wileńskiego, 2-o v. Kazimierza Jana Sapiehy, wojewody wileńskiego (M 207 f.140 i 212 f. 27; Sap.).

Bogusław, kantor wileński, podpisał uchwały zjazdu pod Olkinikami 1700 roku. Następnie dziekan wileński, biskup akanteński i sufragan białoruski, 1722 r. administrator dyecezyi wileńskiej, został biskupem smoleńskim 1724r. Umarł w 1744r. W 1733 podpisał konfederacyę generalną warszawską (Obl. Warsz. 49 f. 422). Że był synem Wincentego a bratem Teresy, 1-o v. Słuszkowej, 2-o v. Sapieżyny dowodzi tego własnoręczny jego dopisek z 1725r., znajdujący się na inwentarzu starostwa homelskiego, ze inwentarz ten, znajdujący się w jego ręku, po śmierci szwagra jego Słuszki oddal Krasińskiemu, staroście homelskiemu (Akta XIII f. 377).

Teresa z mężem Sluszką, otrzymała od matki starostwo markowskie, za konsensem królewskim z 1681 roku i odstąpiła je zaraz w tymże roku Kotłowi, a w 1699 roku otrzymała wspólnie z mężem starostwo latowickie. W 1699 roku sprzedała Głuchów i Tursko w powiecie Kaliskim Gurowskiemu. W 1706 r. była już żoną Sapiehy (Sap.; Perp. Czers. 16 A f. 116 i 17 f. 100; M. 219 f. 249). Matka ich, Magdalena z Konopackich, wyszła po śmierci męża za ks. Janusza Karola Czartoryskiego, podkomorzego krakowskiego. Nabyła ona około 1668r. Warszewice od Warszewickiego (Kij. VII f. 891 i Perp. Czers 13 f 288).
Rafał, zięć Katarzyny Podoskiej na wołyniu 1595r. (Wol 1 f. 109). Stanisław, w powiecie piotrkowskim, żonaty z Katarzyna z Uniechowskich procesuje Czeszejke 1612r. (Zs. Grodz.). Marcin z wojskiego smoleńskiego, kasztelan parnawski 1625r. Michał rotmistrz królewski 1631r. (V.L.). Maciej generał artyleryi litewskiej i starosta łozdziejski podpisał z województwem wilenskiem, elekcyę Jana III-go.

Zuzanna, żona 1-o v. Mikołaja Sapiehy, starosty wilkijskiego, 2-o v. Jana Anzelma Wilczka, kasztelana trockiego żyła jeszcze 1671r. (Sap. i Akta IX). Michał, sędzia wojskowy, jeden z komisarzy wyznaczonych z sejmu 1685r. do rozpatrzenia pretensyi województwa wołyńskiego i polesia kijowskiego (V.L.). Stanisław, wierzyciel Koniecpolskiego, kasztelana Krakowskiego 1682r. Kazimierz, łowczy łomżyński, Michał, stolnik mścisławski i Wincenty, starosta łozdziejski, pisali się z województwem mścisławskiem na elekcyę Augusta II-go.

Mateusz, horodniczy mohilowski 1698r. (Akta III), stolnik nowogrodzki siewierski 1707r. - córka jego Rozalia, urodzona z Barbary niemirównej, żona Tomasza Świnki Zielińskiego. Konstancya, żona 1-o v. Aleksandra Cetnera, starosty Trembowelskiego, 2-o v. Tomasza Domaniewskiego 1718r. (Kij. VIII f. 1252 i AGZ. X 6180). Antoni Aleksander, podwojewodzy i poseł smoleński podpisał konfederacyę generalną warszawską 1733r. (Obl. Warsz. 49 f. 422).
Tadeusz, Mostowniczy Oszmiańsk 1764r. N., wojski smoleński 1765r. Adam w tymże roku, w powiecie grodzieńskim (Akta VII) Bazyli, koniuszy smoleński 1785r. Antoni, komornik kowieński 1786r. Testament Andrzeja Zabłockiego, pisarza ziemskiego oszmiańskiego, z 1797r. wspomina, o siostrze jego Gosiewskiej której synowie byli: Narcyz, sędzia ziemski zawilejski, i józef (Akta XII). Narcyz 1783r. nazwany skarbnikiem łomżyńkim.

Bartłomiej i Jakób, h. Ślepowron, synowie Stanisława, świadczyli w grodzie Warszawskim 1659r., przy wywodzie szlachectwa Ogonowskiego (D.W. 52 f. 1727). Ignacy, Kasper, Maciej, Marcin, Mateusz i Wojciech pisali się z ziemią Łomżyńską na Elekcyję Augusta II-go.

N., skarbnik podlaski 1726r. Anna, za Kazimierzem Załęskim 1710r. (Perp. Czers. 17 f. 275). Józef Idzi, vicesgerent 1740r., pisarz grodzki halicki 1750r., subdelegat ciechanowski i podstarości grodzki halicki 1763r. Franciszek kwitował Kobylańskich 1797r. (D.W. 112 f. 34). Wiktorya, żona Jerzego Dowiatta, zmarłą 1798r, Franciszek, ur. 1751r., zmarły 1829r., b. kasyer skarbu rzeczypospolitej. Córka jego Cecylia Żelazowska, ur. 1796r., zmarła 1834r. Ignacy, syn Pawła, patron w płocku 1737r. Ksiądz Marcin, sędzia pokoju powiatu zamojskiego 1830r. Witalis, dziedzic Łukawicy Pęcławskiej, w staszowskiem, ożeniony z Aleksandrą Niemiryczówną 1867r. Antoni, syn Józefa i Franciszki Wolmerównej, dziedzic Jatwierzy, radca Dyrekcyi Szczegółowej Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Suwałkach, zmarł 1897r., zostawiwszy z Ludwiki Abłamowiczównej, syna i trzy córki.

Jan, właściciel dóbr Gosie - Wybrany 1710r., miał synów Kaspra i Stanisława. Ten ostatni pozostawił synów: Mikołaja, Mateusza i Antoniego. Mikołaj miał synów trzech:

Ignacy, pierwszy syn Mikołaja, pozostawił syna Franciszka, którego syn Maciej legitymował się ze szlachectwa w Królestwie w 1839r.

Wojciech, drugi syn Mikołąja, miał synów Kasyana, Grzegorza i Wawrzyńca. Kasyan, z żony Maryanny Grądzkiej, pozostawił synów: Wacława i Stanisława, wylegitymowanych 1843r. Grzegorz, z Maryanny Kołakowskiej, miał syna Idziego, wylegitymowanego 1848r. Wawrzyniec, z Anieli Janiszewskiej miał syna Karola, wylegitymowanego 1852r.

Jan, trzeci syn Mikołaja, pozostawił syna Antoniego, którego syn Jozafat legitymował się 1839r.

Mateusz, drugi syn Stanisława, pozostawił syna Bartłomieja, po którym syn Piotr, miał syna Dominika, którego syn Ludwik, żonaty z Maryanną Kownacką, pozostawił syna Rajmunda, wylegitymowanego 1860r.

Antoni, trzeci syn Stanisława, miał syna Stanisława, ożenionego z Rozalią Wdziekońską, z której synowie, Franciszek i Paweł, legitymowali się 1839r.
Od wymienionego wyżej Jana, który miał syna Stanisława, a wnuka Mikołaja, legitymowali się 1839r.: Stanisław i Melchior, synowie Jakóba, wnukowie Kazimierza, syna powyższego Mikołaja.

Józef, właściciel Świacka 1778r. pozostawił syna Bazylego, żonatego z Joanną Bułharynówną, z której syn Józef legitymował się 1837r. Teofil, dziedzic Świacka 1809r., radca departamentu łomżyńskiego.

Antoni i Dominik, synowie Józefa i Egidyi ze Złotorowiczów, wnukowie Jana i Justyny z Milewskich, prawnukowie Jakóba i Zofii z Godowskich, udowodnili 1782r. pochodzenie swoje szlacheckie, w sądzie ziemskim lwowskim.

GOSIEWSKI MARCIN ANTONI z Wielkiego Księstwa Litewskiego otrzymał szlachectwo na sejmie 1775r. (V.L.).


idz do gory

(c) by Marcin Gosiewski, See copyright notice